top of page

dükt 38x48

Türk resim sanatının ustalarından rahmetli dedem Prof. Nüzhet Ayetullah Sumer (Sümer değil, Sumer), 16 Nisan 1905’te bir pazar günü, İzmir’in Konak İlçesi Fettah Mahallesi (yeni ismi Akıncı Mahallesi) Dibek Sokak, No.58 adresindeki, iki katlı tipik bir Türk konağında doğmuş. Dedemin babası İzmirli Allamezade Ailesi mensubu, Mustafa Hamdi Bey ve Vahide Hanım’dan olma, Duyunu Umumiye Aşar Müdürü Mehmet Esat Bey, annesi ise İzmirli Şerif Bey ve Hatice Hanım’dan olma Saniye Hanım’dır.

Birinci Dünya Savaşı yıllarını Buca’da geçiren dedem ve ailesi, Mondros Mütarekesi’nin ardından, 15 Mayıs 1919’da başlayan Yunan işgali ile artan baskılar neticesinde Türk ailelerinin çoğunlukta olduğu Karşıyaka’ya taşınırlar. Dedem, bu süreçte işgalin ardından Türk okullarının kapatılması nedeniyle altı sene okuduğu İzmir Birinci Sultani Mektebi’ndeki eğitimini de yarım bırakmak zorunda kalır.

Dedem Nüzhet Ayetullah, 10 Eylül 1922’de büyük kurtarıcı Gazi Mustafa Kemal’i Karşıyaka’ya geldiğinde görmüş ve çok etkilenmiş. İlk kez gördüğü ve hafızasına kaydettiği kalpaklı Mustafa Kemal portresini aynı günün gecesinde 30 cmx40 cm boyutundaki tuvale aktarıp, arkasından İzmir yangınını ve Türk süvarilerinin İzmir’e girişini de resmetmiş. Dedem, Gazi’yi ilk görüşünü şu sözleriyle betimlemiş.

120’nin üzerinde Atatürk portresi yaptı

“Gazi Paşa’nın bende bıraktığı ve unutulması mümkün olmayan bu ilk intiba ile işgal günlerinde başlamış olduğum portresini bitirdim. Bu portreyi Büyük Paşa’ya takdim etmek istiyordum. Gazi’nin maiyetindeki Süvari subaylarından Hadi Bey’e verdim. Sonraki yıllarda, dedem Nüzhet Ayetullah Sumer, kendi ifadesine göre hayatı boyunca 120 adedin üzerinde Atatürk portresi yapmıştır.

İzmir’in kurtuluşunun ardından okula geri dönen dedem, ortaöğrenimini İzmir Birinci Sultani Mektebi’nde tamamladıktan sonra, 25 Ağustos 1924’te Avusturya ve Fransız sermayeli Selanik Bankası’nın İzmir şubesinde işe girer ve burada 14 Mayıs 1925’ye kadar çalışır. 23 Ocak 1928’de Osmanlı Bankası’nın İzmir Şubesi’nde çalışmaya başlar. Askerlikten terhisinin ardından tekrar Osmanlı Bankası’ndaki işine dönen dedem, bir yandan çalışırken, bir yandan resim çalışmalarını sürdürür. 1928 yılında, henüz 23 yaşında, İzmir Türk Ocağı’nda etüt ve tablolarından oluşan ilk kişisel resim sergisini açar. Serginin açılışı, İzmir Valisi Kazım Dirik tarafından yapılır. İzmir Türk Ocağı binasında açılan sergide başında kalpağı ile İzmir’e girişi betimlenen Mustafa Kemal’in portresinin yanı sıra ‘Büyük İzmir Yangını’ ve ‘Türk Süvarilerinin İzmir’e Girişi’ resimleri de büyük beğeni toplar. 1932 yılında Paris Milli Güzel Sanatlar Yüksek Okulu’ndan ‘uzman’ diploması alarak mezun olan dedem Nüzhet Ayetullah, 5 Aralık 1932’de Paris’ten ayrılmasını ve yurda dönüşünü takiben, İzmir’e veda ederek, 31 Ocak 1933’te İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nde 7183 sicil numarası ile, aylık 25 lira maaşla ‘fresk muallimi’ olarak göreve başlar. Bir ay sonra 1 Mart 1933’te 38 yıl süresince başında kalacağı, Güzel Sanatlar Akademisi’nin Fresk Atölyesi’ni kurmakla görevlendirilir.

Marsilya'da ticaret eğitimi gördüğü sırada ressam Theophile Berengier'den özel resim dersleri alarak resim sanatına geçmiştir. Aynı kentteki akademide resim öğrenimi gören sanatçı, Paris'te on yıllık fresk çalışmaları da yaptı. Türkiye'ye dönüşünde, yani 1938 yılında Güzel Sanatlar Akademisi'ne öğretim üyesi olarak girmiş ve burada kurduğu fresk atölyesini 38 yıl yönetmiştir. İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi'nden 1971 yılında emekli olan Ayetullah Sümer, ilk kişisel sergisini Paris'te açmıştır.

Bu sergiyle gümüş madalya kazanan sanatçının, resim anlayışı yıllar içinde doğalcı, yalın bir anlatım biçimi benimsemiştir. 1932 yılında halkevleri tarafından Anadolu'ya gönderilen sanatçı, resimlerine Anadolu çizgilerini de yansıtmıştır. 1939 yılında çizdiği Afyon görünümlerini, natürmort ve portre çalışmaları izlemiştir. Ayetullah Sümer, ayrıca Atatürk ve İnönü'nün de birçok tablosunu yapmıştır.

Genellikle koyu tonların egemen olduğu resimlerdeki buğulu atmosferler, onun karamsar ve içedönük dünyasını yansıtmaktadır. 1979 yılında vefat eden sanatçının birçok özel koleksiyonda eserleri mevcuttur. Ayrıca, "Bir İstanbul Manzarası-1943", "Kitaplar Hayatın Masalı- 1951", "Bakır Kaplar-1955" gibi önemli eserleri de İstanbul Resim ve Heykel Müzesi'ndedir.

Ayetullah SÜMER

2.000,00 $Fiyat
    Ürün Sayfası: Stores Product Widget
    bottom of page